VATICANO, 09 Outubru 2026 — Kardeál Luis Antonio Gokim Tagle, hosi Filipinas, eleitu sai nu’udár Dekánu foun bá Koléjiu Kardenál sira iha Igreja Katólika, tuir aprovasaun hosi Papa Leão XIV, iha loron 9 Outubru 2026, atu susbstitui Kardeál Giovanni Battista Re, ne’ebé husik ona kargu ne’e ho idade tinan 92.
Eleisaun bá Kardeál Tagle hala’o iha loron 8 Outubru 2026, hosi kardenál sira ne’ebé pertense bá ordenu episkopál, no hetan aprovasaun hosi Papa Leão XIV iha loron tuirmai. Nia sai ema Ázia dahuluk ne’ebé asume kargu Dekánu Koléjiu Kardenál sira nian.
Kardeál Tagle, ho idade tinan 69, antes ne’e hala’o knaar importante oioin iha Igreja Katólika, inklui nu’udár Arkibispu Metropolitanu Manila, Filipinas, no Prefeitu Kongregasaun bá Evanjelizasaun bá Povu sira iha Vatikanu.
Tuir informasaun ofisiál hosi Vatikanu, Dekánu Koléjiu Kardenál sira nia knaar prinsipál mak koordena servisu kardenál sira nian, no iha tempu Sé Apostólika mamuk (sede vacante), nia iha responsabilidade importante atu konvoka no prezide konklave, bainhira nia kumpre kondisaun idade atu sai eleitór bá Papa foun.
Kardeál ne’ebé asume knaar Dekánu la’ós katak nia iha autoridade atu ukun kardenál sira seluk, maibé nia hala’o knaar nu’udár figura prinsipál iha koordenasaun, ho prinsípiu primus inter pares, ne’ebé signifika “primeiru entre ema hanesan”.
𝙏𝙍𝘼𝙅𝙀𝙏𝙊́𝙍𝙄𝘼 𝙎𝙀𝙍𝙑𝙄𝙎𝙐 𝙆𝘼𝙍𝘿𝙀𝘼́𝙇 𝙏𝘼𝙂𝙇𝙀
Luis Antonio Gokim Tagle moris iha Manila, Filipinas, iha loron 21 Juñu 1957. Nia hetan ordenasaun saserdotál iha loron 27 Fevereiru 1982, depois de remata estudu filozofia no teolojia.
Iha inísiu nia servisu nu’udár padre, Tagle hala’o ministériu pastorál iha parókia, sai diretór espirituál no reitór semináriu teolójiku, no hanorin filozofia no teolojia iha instituisaun edukasaun Katólika sira.
Iha loron 22 Outubru 2001, Papa João Paulo II nomeia nia sai Bispu Dioseze Imus, Filipinas. Durante nia servisu iha dioseze ne’e, nia fó atensaun espesiál bá pastorál juventude no dezenvolvimentu formasaun fiar nian.
Depois, iha loron 13 Outubru 2011, Papa Bento XVI nomeia Tagle sai Arkibispu Metropolitanu Manila, sede importante Igreja Katólika iha Filipinas.
Iha loron 24 Novembru 2012, Papa Bento XVI kria no proklama nia nu’udár kardenál. Nia partisipa mós iha konklave iha Marsu 2013, ne’ebé hili Papa Francisco nu’udár Xefe Igreja Katólika.
Durante nia servisu nu’udár Arkibispu Manila, Tagle lidera komunidade Katólika ho fiéis na’in-millaun barak, no involve-an iha atividade pastorál, formasaun teolójika no evanjelizasaun.
Nia mós sai Prezidente Caritas Internationalis, organizasaun karidade Katólika internasionál, hosi tinan 2015 to’o 2022, ne’ebé servisu atu apoia ema vulnerável, komunidade kiak no vítima krize umanitária.
𝙆𝙉𝘼𝘼𝙍 𝙄𝙃𝘼 𝙑𝘼𝙏𝙄𝙆𝘼𝙉𝙐 𝙉𝙊 𝙀𝙑𝘼𝙉𝙅𝙀𝙇𝙄𝙕𝘼𝙎𝘼𝙐𝙉
Iha loron 8 Dezembru 2019, Papa Francisco nomeia Kardeál Tagle sai Prefeitu Kongregasaun bá Evanjelizasaun bá Povu sira, instituisaun iha Vatikanu ne’ebé iha responsabilidade atu promove no koordena misaun Igreja Katólika iha rai-misaun sira.
Iha loron 19 Marsu 2022, nia asume kargu Pro-Prefeitu bá Seksaun Evanjelizasaun dahuluk no Igreja Partikulár Foun, iha Dikastériu bá Evanjelizasaun.
Iha estrutura atuál ne’e, knaar prinsipál Tagle mak servisu hamutuk ho Papa no Igreja lokál sira atu promove anúnsiu Evanjellu, hametin misaun evanjelizadora, no apoia dezenvolvimentu Igreja iha territóriu sira ne’ebé fiar Kristaun seidauk metin ka Igreja sei iha faze dezenvolvimentu.
Nia knaar inklui mós fó apoiu bá Igreja lokál sira, liuliu iha prosesu evanjelizasaun dahuluk, formasaun pastorál no dezenvolvimentu komunidade Kristaun foun.
Nu’udár Pro-Prefeitu, Tagle hala’o responsabilidade importante iha lideransa Dikastériu bá Evanjelizasaun, ne’ebé mak órgaun Kuria Romana responsável bá misaun evanjelizadora Igreja Katólika iha mundu tomak.
𝘿𝙀𝙆𝘼́𝙉𝙐 𝙁𝙊𝙐𝙉 𝘽𝘼́ 𝙆𝙊𝙇𝙀́𝙅𝙄𝙐 𝙆𝘼𝙍𝘿𝙀𝙉𝘼́𝙇 𝙎𝙄𝙍𝘼
Ho eleisaun ne’e, Tagle asume mós knaar Dekánu Koléjiu Kardenál sira, ne’ebé mak instituisaun kompostu hosi kardenál sira ne’ebé kolabora ho Papa iha lideransa Igreja Katólika.
Kardeál Giovanni Battista Re, ne’ebé lidera koléjiu ne’e durante tinan balun, husik ona kargu tanba idade, no agora sei mantein títulu Dekánu Eméritu.
Tuir regra Igreja Katólika, Dekánu iha knaar importante bainhira Sé Apostólika mamuk, inklui konvoka konklave atu hili Papa foun, no prezide prosesu ne’e bainhira nia seidauk to’o idade tinan 80 no iha direitu atu vota.
Ho idade tinan 69, Kardeál Tagle sei iha direitu atu partisipa no vota iha konklave tuirmai, se konklave ne’e akontese molok nia kompleta idade tinan 80.
Eleisaun Kardeál Tagle nu’udár Dekánu Koléjiu Kardenál sira marka mós etapa importante bá reprezentasaun Igreja hosi Ázia iha lideransa aas Igreja Katólika universál. (Fontes prinsipál hosi Vaticano News)
(Média-GPM)




